http://www.tapproject.org/ “sadece 1 dolar bağış yaparak bir çocuğun 40 günlük temiz su ihtiyacını karşılayabilirsiniz.” sloganıyla 2007′de yola çıkmışlar. şu anda internet üzerinde ve kampanyayı başlattıkları yer olan new york’ta daha yaygınlar.

buralara ulaşır mı bilinmez bu kampanya tabii, ama biz yine de musluğu açtığımızda ne kadar şanslı olduğumuzu tekrar takrar hatırlarsak ve mümkün olduğu kadar gereksiz su tüketimimizi azaltırsak yakın gelecekte başlayacak olan su savaşlarını önleyebiliriz/erteleyebiliriz belki..

buyrun bu güzel çalışmaya alalım sizi.

daha fazla bilgi ve video için: http://blublu.org/sito/video/video.htm

Abiler San Fransisko’lu bir çift. Genelde bildiğimiz sevdiğimiz şarkıların coverlarını yapıyorlar. Gördüğünüz şey duyduğunuz şey mottosuyla hareket ediyorlar.”Hiç gizli bir ses yok, hiç dudak senkronizasyonu, hiç overdubbing yok. Gördüğünüz şey duyduğunuz şey.” diyor Conte. “Bazen, iki veya üç Natalyler kendisiyle harmonize olabiliyor, ve o zaman siz bu üç videoyu üst üste bindirilmiş olarak görüyorsunuz ekranda.” Bu tekniğin çok güzel bir örneği Beyonce’dan Single Ladies coverları. Bu video battaniyelerden yapılmış akustik düzenlemelerle Conte’nın yatak odasında çekilmiş, Conte’ye göre bu müzik tarzlarına gayet uygun. “Sanırım müzik kültürünün bir kaideye dönüşmesinden, özellikle grup kültüründen hoşlanmıyorum,” diyor. “Yapay geliyor, duman ve aynalar gibi geliyor. Müzik o şekilde olmak zorunda değil gibi geliyor bana. Gayet normal ve erişilebilir bir şey olabilir müzik.”

Bahsettikleri müzikteki samimiyeti videolarında görmemek, hissetmemek mümkün değil. Pomplamoose’un hiç bir basılmış albümü veya kopyalanmış CD’si yok. Yine de geçimlerini şarkılarından kazanıyorlar, geçen yıl iTunes, Amazon, Myspace gibi mecralardan 100.000′i aşkın şarkı sattılar.

Pomplamoose Youtube’un “Müzisyenler Aranıyor” adlı reklam gelirleri paylaşım programına ilk davet edilen gruplardan. Bu programla Youtube videonun üzerine veya yanına yerleştirdiği reklamlardan kazanılan geliri yarı yarıya müzisyenlerle paylaşıyor. Bu şekilde müzisyenlere her hangi büyük bir şirketin yardımı olmadan kendi şarkılarının reklam gelirleriyle ayakta kalabilmelerinin kapısı aralanıyor. Reklam gelirlerinin de az buz olduğunu sanmıyorum, Pomplamoose’un Single Ladies coveri 5.000.000 kez görüntülenmiş, her bir video klipleri ortalama 1.000.000 izleyiciye ulaşıyor.

“Eğer prodüksiyonu, enstrümanları ve diğer herşeyi kendi başına yapamayacaksan, o zaman yardıma ihtyacın var. Bu da müzik şirketlerinin çok usta olduğu bir konu,” diyor Dawn. “Eğer, mesela, Lady Gaga gibi şarkı yazan biriysen ve seni Lady Gaga yapacak herşeye ihtiyacın varsa, Youtube bunu yapmaya yeterli olmayacaktır, büyük şişko bir müzik şirketine ihtiyacın var o zaman. Ama sadece bir grupsan, artık öyle ciddi bir desteğe ihtiyacının olduğu bir çağda yaşadığımızı düşünmüyorum.”

Dawn ve Conte’ye göre bir şarkıyı üretme, kaydetme ve videoyu editleyip Youtube’a yükleme sadece bir hafta alıyor. İkili coverlarının mekanik lisanslarını da online olarak alıyor, ki bu oldukça hızlı ve basit bir işlem. “Mesele bu işte,” diyor Dawn, “İnsanlar bu tip şeylerin gökdelenlerin tepesinde kocaman masaların arkasındaki dahiler tarafından yapılabileceğini düşünüyor, ama sadece internete girip kendin yapabilirsin.”

Tabi, Türkiye’de öyle her siteye girmek mümkün değil malumunuz, Youtube ne zamandır yasaklı insanlar Gazze’ye tünellerden ekmek götürür gibi tünellerden Youtube’a girmeye çalışıyorlar. Alem gider Mersin’e biz gideriz tersine. İnsanlar ve ülkeyi yönetenler ne zaman idrak edecek acaba yasaklananın sadece bir site olmadığını, modern dünyanın bilimine, teknolojisine, kültürüne, sanatına yabancılaştığımızı, karşı fikirlere tolerans gösterme yetimizi geliştirme şansımızı kaybettiğimizi ve bunun kafamızı kuma gömmekten öte hiçbir anlamı olmadığını ne zaman idrak edicekler gerçekten merak ediyorum. Sansür diyince sinirlerim tepeme çıkıyor prenses, bir ülke için böyle bir utanç kaynağı olamaz, ülkeyi abuk sabuk baskıcı rejimlerle aynı kefeye koymaya sonra da pişkin pişkin demokrasiden cumhuriyetten dem vurmaya kimsenin hakkı yok. Ben daha fazla sinirlenmeden, Pomplamoose’dan çok eğlenceli, yazın ritmine ve enerjisine uygun bir şarkıyla kapatalım, haydi oturmaya mı geldik:

ps: Bu yazının hazırlanmasında suradan faydalanılmıstır. Pomplamoose’un youtube sayfası da burada, diger sarkıları da tavsiye edilir.

2008 senesinde türkiye’ye de gelmiş annie leonard’ın sunumunu yaptığı, tüketme çılgınlığımız, çöplerimiz, aslında çöplerle yönetilen ekonomilerimiz üzerine, türkçe altyazısıyla 20 dakikalık keyifli bir belgesel.

daha fazla bilgi için: http://www.storyofstuff.com/international/index.html

sergilendiği ilk gün olmam gereken vakitteki vapuru kaçırarak – aslında kendime iyilik yaparak- gösterinin bir kısmını sevgili şehir hatları vapurumuzun kaptanı sayesinde denizden izleme şerefine nail oldum. 4 gün boyunca haydarpaşa garı’nın kadıköy’e bakan cephesinde nazım hikmet’ten, sufilere, ebru sanatından parti yapan insanlara kadar bize 3 boyutlu bir zevk yaşattılar. 4 gün boyunca 21:15 – 21:30 arasında gösterildi ve yoldan geçenler, vapurdakiler derken herkese çok güzel bir sürpriz oldu. güzel insanların inanarak böyle kaliteli işler çıkartmalarına prenseslerce çok seviniyoruz. ellere, akıllara sağlık diyerek seni bu güzel emeği izlemeye davet ediyoruz.

‘YEKPARE’ (monolithic) from nerdworking on Vimeo.

Ólafur Arnalds – Hægt, kemur ljósið (Official Music Video) from Erased Tapes on Vimeo.

Avoidantconsumer’in Listztomania klibi youtube’un yerlisi olan kitle arasında oldukça popüler olur. Yaklaşık bir ay kadar sonra New York, Brooklyn’de yaşayan thepinkbismuth adlı youtube kullanıcısı Avoidantconsumer’in klibini youtube’da izler ve çok hoşuna gider. Seksenler o kendine has rüküşlüğü ve abzurdlükleri ile halihazırda Brooklyn sokak kültüründe oldukça popüler zaten. Kendi sosyal çevresinden urban hipster arkadaşlarını toplar ve bir öğlenden sonra Brooklyn’de bir çatı katında, hem yaza merhaba partisi amacıyla hem de avoidantconsumer’in Brat Pack tribüte’üne tribüte yapmak için bir buçuk saat video çekimi yaparak aşağıdaki video klibi hazırlar:

Thepinkbismuth’un video çekim ve editlemedeki yeteneği 80′lerdeki gençlik filminden fırlayan komik dans figürlerine gülümsetirken video klibe de gerçekten ayrı bir keyif katıyor.  Chinorockwell isimli San Fransisko’da yaşayan youtube kullancısı thepinkbismuth’un video klibine tam anlamıyla bayılır. Ama yaz sonunda Brooklyn’e yapacağı geziye kadar gerçekten kendi videosunu oluşturma fikrini hayata geçiremez. Ama Brooklyn’e biraz vakit geçirdikten, oranın sokak ve hipster kültürünü gördükten sonra bunun San Fransisko versiyonunu mutlaka yapmam lazım der. Döner dönmez kendi sosyal çevresinden arkadaşlarını ve lokal bir müzik grubundan elemanları toparlayıp tribüte videosunun trübüte videosuna tribüte videosunu hazırlar:

Chinorockwell çekimler ve yapım sırasında çok eğlendiklerini söylüyor, gerçekten eğlendikleri videodan da belli oluyor zaten. Chinorockwell, Chicogo, Milwauke, Portland gibi diğer şehirlerdeki hipster topluluklarının da videolarını görüruz inşallah der ve yanılmaz. Kışın araya girmesiyle biraz süreç yavaşlamış olsa da, Youtube’a Listztomania’nın başka şehir ve versiyonları da yavaş yavaş yüklenmeye devam ediyor. Yeni bir dans akımı da böylece başlıyor.

Şimdi burada bir durup düşünmek lazım çünkü bir çok ilginç şey aynı anda oluyor. Birinci dikkat çeken nokta dansın kendisi. Dans insan vücudunun genellikle ritmik ve müzik eşliğinde hareketlerinden oluşan ifade, sosyal etkileşim ya da ayinsel veya performans amaçlı yapılan bir sanat formu. İçinde bulunduğu topluluğun sosyal, kültürel, estetik, artistik ve ahlaki değerleri ile yakın etkileşim içinde olmuş her zaman. İnsan toplulukları içinde özgün dans figürleri, formları şekillenmiş, şekillenen danslar kültürleri tanımlamış. Dans iki insan arasındaki mesafeleri kaldırmaya aracı olmuş, dokunma, birlikte senkron olarak hareket etme ile sosyal yakınlaşma rolü üstlenmiş. Dans sözcüklerle ifade edilemeyen mistik düşünceleri hareketler ile dile dökmüş, bazen de zihnin ulaşamayacağı derinliklere ulaşmanın kapsını açmış ayinlerde. Tarihini, kökenini belirlemek her ne kadar zor olsa da insan vücudunun hareket etmeye olan ihtiyacı, insan beyninin senkronize olan verilere ve ritm ve müziğe olan tutkusu, birbirimiz ile etkileşime ihtiyacımızı hesaba katarsak dansın çok uzun zamandır bizimle olduğunu söyleyebiliriz herhalde. Şimdi bu videolarda dans bambaşka bir formla tekrar ortaya çıkıyor, bambaşka duyguları ifade edip bambaşka estetik değerler üretiyor. İnsanlar internet üzerinde ortak bir platform yakalıyor, New York’daki bir grup San Fransisko’daki bir grupla dans ediyor ve fiziksel ve zamansal mesafeleri yıkıp sanal dünyada ortak bir kültürel dil yaratıyorlar. Ve bu dans kendini internette çoğaltıyor. Ve bu dansla birlikte sanal bir topluluk oluşuyor.

İkinci dikkat çeken nokta lokalde olan biten. Bir grup insan bir video yaratma bahanesi ile bir araya gelip bir oyun yaratıyorlar kendilerine. Düşünsenize bu videoları çektikleri yerde kendilerinden başka kimse yok. Çekim anında izleyenleri yok. Çektikleri videoyu birilerinin izleyeceğinden bile emin değiller. Bu bir sette de çekilmemiş, öyle bir set prodüksiyon gerçekliği de yok. Bir parkta veya bir çatıda teypten çalan müzik eşliğinde komik figürler yapıp habire kakara kikiri gülen bir grup insan bu aslında. Muhtemelen süreklilik arz eden, müziğin başından sonuna devam eden bir koreografi da yok çekim anında. Koreografi video klipte ortaya çıkıyor. Video üretme oyunu oynuyorlar, kimi yönetmen olmuş kimi figüran kendilerince. Ve oyunun onlara sağladığı gerçeklikte birlikte bir video üretip, bu üretim sürecinde eğleniyorlar. Birilerinin para kazanmak için ürettiği şeylerle çevrildiğimiz bir devrede, sadece eğlenmek için üretilmiş farklı bir şey. Sadece tüketmeye programlanmış bir neslin çocukları olarak sadece pasif bir tüketici olmaktan yorulmuşların ürettirdiği bir şey. Sürekli daha önce yüzlerce kez yapılmış şeyleri yapmakdan sıkılmış bir kitle yeniden yaratıcı bir şeyler yapmanın keyfini yaşıyor. Ve şehir yaşantısıyla topluluk hissini kaybetmiş, kendi küçük çevresine hapsolmuş bir kitle kendinilerini daha büyük bir sanal topluluğa ait hissedebiliyor.

Üçüncü dikkat çeken nokta kimlik ve mekan. Her bir video kendine has kıyafetler giyen insanların, kendilerine has bir vizyonla aktardıkları kendi mekanlarını içeriyor. Brooklyn’de çekilen video sizi bir anda New York hipster sokak kültürünün içine çekerken, San Fransisko’da çekilen video buram buram Kaliforniya kokuyor. Öte yanda kıyafetler genellikle rüküş, rengarenk, hafif seksenler havasında. Ama yine de bir punk veya metalci gibi çok aşırı kaçan, çok marjinal bir yanları yok. Kendilerini tanımlamaya yetecek kadar farklı, ama şehirde abartıya kaçıp dikkat çekmeyecek kadar da sade. Ne de olsa doğma büyüme şehirli bu çocuklar.

Geçenlerde internette mash-up kültüründen bahsetmiştim, her şeyi iç içe geçirip, çalkalayıp karıştırıp yeni bir şey yaratma kültürü. Remix kültürü. İlk videonun yaptığı böylesi bir remix, günümüzden bir şarkıyı seksenlerden filmlerle birleştirip yeni bir şey yaratıyor. Üretilen bu yeni video, remix kültürünü takip eden o kültürün insanları tarafından tekrar yorumlanıp bu sefer gerçek dünyada dans figürlerine çevriliyor. Kültürlerine ait bir dans üretiyorlar. Herkes kendi versiyonunu kendi mekanına özgü kıyafetlerle yaparken kendi çeşitlemesini katıyor motife, tekrar internete yüklüyor ve motif internette evriliyor. Dans motifleri, seksenlerden fırlama kıyafetleri bir yana, daha önce yine sabit vitesli bisiklet fixie‘leri sembol edinen bir kitleden yeni bir kültürden bahsetmiştim. Dikkatlı bakarsanız bunlar işte aynı kafadaki aynı o kitle. Danslarıyla, kıyafetleri ile, bisikletleriyle, ekolojik değerleriyle, karmaşık videoları ile, Dj’leriyle, müzikleriyle…farklı bir kültür….internette evriliyor….

NazIm

Bonus: Ben bu yazıyı yazdıktan iki hafta sonra bu konuyla çok yakından alakalı bir TED konuşması yayınlandı. Tam konuşma da değil aslında, internetin sokak-dans kültürünü nasıl etkilediğini gözler önüne seren müthiş bir dans gösterisi daha çok. Bütün video süper ama özellikle videonun sonundaki (son 6 dakika 30 saniye) dans gösterisini izlemeniz şiddetle tavsiye edilir, tek kelime ile müthiş:

Çağımız hızlı bir çağ, teknoloji çağı ne de olsa. Bilgi çağı. Data çağı. Akış çağı. Yüzlerce yıl herşey yavaştı, fiziksel dünyada mesafeler uzun, kat etmesi zor, üretmesi zor, maliyetleri yüksek, ulaşıp tüketmesi zaman alıyordu. Daha önce Dusen Asker fotografi örneğinde bu hız artışından  detaylı olarak bahsetmiştim. Şimdi dijital çağda herşey tam tersine dondu: Fiziksel mesafeler ortadan kalktı, herhangi bir şeye ulaşması an meselesi, maliyeti sıfıra yakın, kamera, video, iphone ile her an her yerde herhangi bir şey herhangi bir formatta kaydedilebilir, bilimum yazılımla  kaydedilenler istenilen şekilde işlenilebilir, yanı üretmek kolaylaştı, hem de çok kolaylaştı. Ama daha da önemlisi: üretilenler paylaşılabilir, paylaşılanlar milyonlarca insan tarafından tüketilebilir. Hem de anında tüketilebilir, bir ayda, bir haftada, bir gün, bir saatte.

Ne demiştik, insan beyninin en önemli özelliği esnekliğininde. Beynin tuzu biberi ise ilginç veriler. Beyin dışardan aldığı stimuluslarla beslenen bir yapı, esnek olduğu ölçüde farklı stimulusları seven ve aldığı stimulusları kendi sindirebileceği bir forma sokarak organize eden bir yapı. Misal, gözününüz arkasındaki ışık fotonlarının düştüğü ve ışığın elektirik sinyallerine dönüştüğü retinanızda 130 milyon civarında ışık reseptörü var, saniyede 600.000 bitlik veri gönderiyorlar beyninize. Yeni doğan bir bebek ilk aylarını bu devasa bilgi akışı karşında mest olmuş ve onu anlayabileceği bir formata çevirmeye çalışmakla geçiriyor. Yoksa siz koca koca gözlerle size bakan bebeğinizin sizin güzel yüzünüze mı baktığını sanıyordunuz? Dedik ya, gençken herşey kolay, göz işi çocuk oyuncağı bebek için, bir iki ay bile sürmüyor o bilgiyi düzenleme ve alışıp sıkılması. Renkli ışıklı parlak cisimleri de bir süre sevse de onlara da zamanla alışıp sıkılıyor. 3 yaşına varmadan yürümeye başlayıp binlerce kası milyonlarca nöronla kontrol etmeyi öğrenip yürüyüşünü bir düzene koyuyor. İlk başta adım atınca bile gülücükler saçan bebek zamanla ona da alışıp normalleştiriyor yeni farklı stimuluslara yöneliyor, yine üç yaşına kalmadan konuşmaya başlıyor, binlerce kelimeyi grammer denilen bir düzen altına kullanarak konuşmayı öğreniyor. 21. yüzyılda doğmuşsa sonrası daha da ilginç çünkü 4-5 yaşlarında bilgisayarın başına oturuyor ve beynine akan yeni milyonlarca stimulusu büyük bir rahatlıkla organize etmeye başlıyor.

Önce oyunlarda gerekli olan klavye ve mouse kullanma motor becerileri, yazılımların, bilgisayarın ve internetin ‘gerçekliğini’ içselleştirme. Hepsi ilk başta keyifli, ama hızla alışılıyor ve bir keyfi kalmıyor. Yeni stimuluslarla erişim hızları o kadar yüksek ve eriştikleri veri miktarı o kadar büyük ki, hepsini yine aynı hızda organize ediyor beyinleri ki daha da yenilerini öğrenebilsin. Görmeyi öğrendikleri gibi, yürümeyi öğrendikleri gibi, konuşmayı öğrendikleri gibi.. Gençken ve beyinleri yeni ilginç verilere açken.. Bunun yan etkisi ilgiyi uzun süre koruyamama (low attention span) ve düşük konsantrasyon. Tabi bu hızla bu kadar komplike verileri sindirmeye alışmış bir beyine eldeki veriler yetişmiyor, müzikler yavan geliyor, videolara efektlere hızla alışılıyor, kültürler yemekler hızla tüketiliyor: Daha fazlası yok mu? Daha fazla veri? Daha ilginç veri?

Burada işte benim asıl bahsetmek istediğim şey devreye giriyor: Mash-up. Birden fazla veri kaynağını birbirleri ile uyumlu şekilde birleştirip yeni, daha karmaşık, daha ilginç bir veri üretmek. Stimulus çılgınına dönmüş 21.yüzyıl beyinleri için ilaç. İlk başta müzikle başladı bu mash up akımı, iki veya daha fazla parça mixlenirken, parçalardan birinin vokalı sabit alınarak yeni bir parça yaratılıdı. DJ’ler bir süredir sampling ile yeni müzikler yaratıyorlardı zaten, ama youtube olaya görsel bir boyut daha kattı. Misal:

ya da beni benden alan:

Bir parçadan alınamayan tatmini, iki üç veya daha fazla parçayı birleştirirek elde edilebiliyor, daha zengin bir içerik sağlayarak beyin yeterli uyaran seviyesine kavuşuyor. Daha ileri noktalarında filmlerin hem sahneleri hem de sesleri samplinglenerek hazırlanan mash-up film müzik klipleri:

Ve hatta youtube dan samplinglerle bestelenen internet senfonileri:

Mash-up sadece müzikle kalmadı tabi, bir kere verilerin başka verilerle uyumlu bir şekilde sentezlenebileceği memi internete yayılınca bu yazılım geliştiricilerinin data mash-upları yaparak mesela craigslist’deki satılık ev ilanları datasını google maps ile birleştiren housingmaps tadında mash-up web servislerinin türemesine yol açtı. Ama eğlence sektörünün yeri başka. Youtube gibi video sitelerindeki özellikle klişe kalıplara sahip film traillerları, insanların çok iyi bildiği başka filmlerden sahnelerle birleştirilerek ortaya trailer ile dalga geçen, iki filmin birleşiminden oluştuğu için komplex ama ilginç ve dalga geçerken eğlendiren yeni bir veri ortaya çıkıyor. Ekstra bonus iki filmin isimlerini de birbirbirlerine sentezleyip ortaya videodaki sentezi dilde de gerçekleştiren tam uyumlu mash-up video traillar çıkıyor. Mesela, çok ünlü bir örneği “10 things I hate about you” film traillerini klasikleşmiş “The Ten Commandments” filminden görüntülerle içiçe geçiren “10 things I hate About Commandments” videosu:

Ya da “Brokeback Mountain” filminin trailerini klasik “Back to The Future” filminden görüntülerle içiçe geçiren “Broke back to the Future”:

Dalga geçerken eğlendiren dedik, ama aynı zamanda eğlendirirken de dönüştüren videolar bunlar. Youtube’da her yeni çıkan film traileri ile dalga geçmeye hazır yüzlerce insan beklerken film yapımcıları da artık klasik yollarla trailer veya film yapamayacaklarını, yapsalar bile yeni nesil tarafından beğenilmeyeceğini farkında olduklarından, onlar da daha yeni film teknolojileri, daha yaratıcı senaryolar, yeni çekim teknikleri vs. bulma baskısı hissediyorlar.

Yukardakiler sadece bir iki örnek, youtube da “mashup” diye aratırsanız yüzlerce video bulabilirsiniz. Çoğu amatör yapım, yüzbinlerce hatta iyi yapıldığında milyonlarca kişi tarafından izleniyor. Her gün onlarcası youtube’a yükleniyor. Yeni çağın yeni kültürel araçlarından biri mash-up, her şeyi iç içe geçir, çalkala, karıştır, yeni ve daha karmaşık bir içerik yarat. 21. yüzyılın veri çılgını beyinleri için birebir.

NazIm

balmorhea dünyanın en iyi gruplarından biri değil, olmaları da gerekmiyor elbet… ben kendilerini internetten dinlediğim karışık bir playlistin içinde birden çalmaya başladıklarında remembrance isimli şarkılarıyla tanıdım. parça çalmaya başladığı an bilgisayarın başına koşup neymiş bu diyip o gün başka birşey dinleyemedim. bir nevi ilk görüşte aşk.. explosions in the sky’ın distorsionsız hali gibiler. gitar çello piano melodika ve bas gitarın yanına biraz çay koy al sana balmorhea. çaydan başka bişey olmaz ama, kahvelik değiller -kahverengi değiller bi kere- düpedüz çaylar bu adamlar.

birçok parçaları için bundan bir filme soundtrack olurmuş diyorum içimden. bazı parçalar vardır görsellerini kendileri seçer, bazı parçalara da görselleri yedirmeye çalışırsın. balmorhea’nın bir çok parçası sanki kendisine filmini seçebilmek ister gibi dizilmiş.. amerika teksas’lı oldukları okuduğumda ilk başta şaşırdım, sonra sevindim. evet dedim, müzik yer, zaman, memleket tanımaz. etkilendikleri müzisyenler arasında ludvig van beethoven, arvo part ve john cage gibi isimleri görünce de içimi bir sevinç kapladı. şimdilik üç tane albümleri var, ilki kendi isimleriyle 2007′de çıkmış. ikincisi river arms ve sonuncusu da 2009′da çıkan all is wild, all is silent..

aşağıdaki parça benim onları keşfettiğim remembrance isimli parçanın bir sanat galerisinde çekilmiş videosu. kulaklarından öperim prenses.

Balmorhea “Untitled 2″ from Retread Sessions on Vimeo.

NazIm

Ben de bu soğukların üstesinden gelmek için Afrika dansına sardım. Epeydir sardım da şimdi daha sık dans etmek istiyorum. İronik gibi. Karda kaya kaya gittiğim dans kursunda Afrika perküsyonları eşliğinde iki saat enerji alıyor, enerji saçıyorum. Dışarıya çıkınca tabi az evvel kulak memesi kıvamına gelmiş kaslar kemiklerle bütünleşiyor soğuktan. Ama o kadar mutlu ediyor ki beni. Diyorum param olsa da her gün gidip dans edebilsem. Eğitmenimiz Zam Ebale. Kendisi orta Afrika’nın Cameroon Cumhuriyeti doğumlu bir dansçı ve eşcinsel aktivist. Budist öğretisiyle yetişmiş ve tabi ki bu soğuk avrupa memleketi yerine güzelim Afrika’ya dönüp yaşamak, dans etmek istiyor ama eşcinsel ilişkiyi 5 yıla kadar hapis cezasına çarptıran memleketine 347. yasa kaldırılana kadar dönmeyeceğini ve bunun olması için uzaktan da olsa elinden geleni yapacağını söylüyor.

Egosu epey şişkin olmasına rağmen (ve hatta tam da bu yüzden) çok iyi bir dans eğitmeni, Zam. Tabi bu egoyla sorunları olan öğrenciler uzakta durmayı tercih ediyorlar ama kendisini öyle kabul edince dersleri tadından yenmiyor ve iyi dansçıya hakkını veriyor. Hemen kendisinin bir workshop videosunu yapıştırıyorum:

Çok organik bir hareketler zinciri Afrika Dansı. Çoğu zaman ayaktasın ve zıplıyorsun hopluyorsun yaylanıyorsun ama aynı zamanda yere çok yakın hissediyorsun kendini. Capoeira’nın kökleriyle çok büyük benzerlikler görüyorum. Ha aynı zamanda bilimum popüler dans biçimlerinin -mesela jive, body popping benzeri sokak dansları ve hatta salsa- Afrika kökenlerinden nasıl etkilendiğini çok net gözlemlemek gülümsetiyor arada. Perküsyonların yeri de inanılmaz önemli bu dansta. Ritm hızlandıkça, dansçılar koreografiyi ezberlerinde tutmak yerine bir trans halinde uyguluyorlar ve dansçılar trans haline girdikçe perküsyoncular da bu hali paylaşmaya doğru gidiyor. ayaklar hızlanıyor, saç baş dağılıyor, kollar akışkanlaşıyor, perküsyonistler birbirine bakmadan hızlanmaya devam ediyor, bazen dansçılardan bir tanesi perküsyonistlerin karşısında solo doğaçlamaya karar veriyor ve perküsyonistler mest oluyor. Adımlar hızlı ama yüksek. Zam, her defasında hatırlatıyor: “Sanki ateş üstünde adım atıyormuşsunuz gibi düşünün, ayaklarınız yanmasın diye hızlı ve yüksek ama net adımlarla ilerlemeniz gerekiyor”.

2009 yılının soğuk ve karmaşık ortamlarında seni Afrika dansıyla başbaşa bırakmak istiyorum Prenses. İçinde bulunduğun karmaşıklığı unutmak için değil de kendi varoluşunun farkında olabilmek için belki dans etmek istersin?

Elif

Yabani diyorum ama allah icin ilk izlenimde on puan verdim. Gemiden inip Norvec toprağında 100m kadar adımlamıştım ki bir müzik sesi duydum. Pencereden içeri bakınca millet gel gel yaptı. Bi akordeon bir saksofonlu abi, aile toplantısı halindeki ortamda müzik yapıyolar. Girişteki norvecli hanım kızımız giris ücreti yemek rezervasyonu falan sordu. Walla dedim o Kron dediginiz paradan bizde yok. Aha surdaki gemiden indik. Garibanız, müziği duyduk, gel gel yaptınız ona tav olduk die anlattım derdimi. Abla da herkesten para mı alıcaz canım die bizi iceri aldı. Keyifli birkaç şarkının yanında beleşten nefis bir Balık Çorbası da yemiş olduk. Keşke her gümrük böyle olasıymış.

Bu abilerin türklerle çok eski tarihi bağları varmış. Vikingler İstanbula Miklagard diyorlarmış. Çok hoşuma gitti bu isim. İskoçyadan gelirken İskoçyanın Tarihi diye süper bir BBC belgesel serisi izliyordum. Viking zulmünden imanları gevremiş iskoçların. Diyor ki, bu viking abiler iskoç köleleri istanbul köle pazarında satıyolarmış. Süper ticari ilişkiler falan. Kültürler de etkilemiş birbirini. Bi ara derinlemesine bakmak lazım tarihsel bağlara. Hatta birisi dedi ki rivayet olunur ki istanbul meyhanelerinin badigartları komple viking yarmalarıymış. Ben diyenin yalancısıyım walla.

Yani insan evladı bu kadar soğuk ve karanlık yerlerde yaşamalı mı tam emin olamadım ben. Madem bu havalardan hayır yok, abiler azimle çalışmaya vermişler bünyeyi. Sanırım kişi başına gelirin en yüksek olduğu ülkelerden birisi norveç. topu topu 4 milyon kişi yaşıyor koca ülkede. Oslo’da sokakta yürürken insanlar nerede diye sordum. Bu kadar dediler

Aslen Greenpeace Norveç’te pek sevilmiyor, laf aramızda. Japonya gibi Norveç de balina katliamını ulusal bir gurur meselesi olarak gördüğü için Greenpeace’e gıcıklar. Ellerini notröjena kremle yumuşatmadıkları zamanlarda, norveçli balıkçılar, hobi olarak greenpeace gemisinin liman halatlarını çözüyorlarmış geçtiğimiz senelerde Oslo’da. O yüzden hafiften temkinli hareket ediyoruz. Biz niye geldik buraya onu da açıklayayım biraz. Bu sefer balina meselesi değil gündem. Efenim bildiğiniz gibi nobel komitesi absürd bir kararla bu yılki Nobel Barış ödülüne Obama’yı layık gördü. Arkadaşım bi dakka bişey yapmasını bekleyin bari demeye kalmadan walla verdiler ödülü gitti. Bizde Oslo’da sote bi yere yerleştirdik gemiyi. Astık üstüne pankartı. Daha birsürü etkinlik vardı. Temel amaç ise, iklim değişikliği konusunda bissürü vaadde bulunan Obama’nın, Kopenhag İklim zirvesinde inisiyatif alması için baskı oluşturmak.

Biliyosunuz Hindistan Çin’in ardından inisiyatif alarak zirve öncesi yaptığı açıklama ile karbon yoğunluğunu düşüreceğini söylemişti. Bu güzel hareketler, gelişmekte olan ülkeler harekete geçmeden bişey yapmam diyen ABD’yi inceden köşeye sıkıştırınca Obama, programını değiştirip zirveye zirve yapıldığı sırada katılma kararı aldı. Buradan sonra kopenhag’da da kendisini yakından takip ediyor olacağız. Birçok gelişmekte olan ülke ve ada devleti, aslen ABD’ye gölge etme başka ihsan istemez deme noktasına bile geldi. Zira ABD iklim anlaşması için katkıda bulunmak bir yana; anlaşma olmasın diye elinden geleni yapıyor. Kyoto sürecinde de resmi politikaları buydu. Öte yandan ABD’de cumhuriyetçiler, iklim değişikliği bilimsel gerçeğine karşı, evrim teorisi karşıtı kampanyalara benzer bir kampanya yürütmeye başlıyor gibi geldi bana. Fosil yakıt lobisi pek şaşırtmıyor haliyle…

Oslo’daki ilk gecemizde yine başımızı polisle derde sokmayı başardık. Limana varan sarhoş denizciler olarak değil ne yazık ki. Moose diye sokak sanatçısı bi abi katıldı bize ingilterede. Bu amca, asistanı güzel insan Corç ile (kendisi türkiyede bir yıl geçirip çok iyi pezevenk demeyi öğrenmiş) yeni bir stensil tekniği geliştirmişler 5 yıl önce. Hazırladıkları kontraplak kalıpları, sprey boya yerine basınçlı su kullanarak uyguluyorlar. Fotograflarda gordugunuz boya değil sadece temiz yüzey. Bir süredir İngiltere’de greenpeace ile ortaklaşa çalışmalar yürütüyorlarmış. İklim ve obama konulu mesajları oslo’nun bilimum kirli kaldırım duvar zeminlerine itina ile uyguladık. Yaya geçitlerindeki kirli beyaz çizgilere bile uygulanıyor.

Moose ve George oluşumlarının adı Symbollix . Kullandıkları tekniğin, sokak sanatı ve stensilin reklam karsiti, reklam bozumu niteligini guclendirdigini dusunuyorlar. Zira sokakta varolan mesaj kaosuna yeni kalıcı bir unsur eklemek yerine eksilterek calisiyorlar. Eksilttikleri bazen kirli bir duvar yuzeyi, bazen posterlerle kaplı karmakarışık bir yüzey. Kalıbı koyup basınçlı suyu sıkmak dışında bir faaliyet de yok. Son 5 yılda Moose dunyanın birçok yerinde bu tekniği uygulamış. Taklitçilerinin türemesinden de son derece memnun abi. İstanbullu stensilcilerin ilgisine ve bilgisine diyorum.

Yapılan iş özünde basınçlı su ile sokak temizleme olduğundan polis de hiçbirşey yapamıyor. Araba yıkama için kullanılan seyyar bir basınçlı su kompresörü ile şehir turuna çıktık bizde. Kimi bidonla su taşıyo kimi kocaman stensiller. 2-3 saat uygulamadan sonra sonra başkanlık sarayına yakın bi yerde bir anda 6-7 polis arabası bitti yanımızda.

Bi memlekette suç oranı düşük olunca, herhangi bir vaka durumunda polis de biraz fazla heyecanlanıyor hatta yaşasın olay var diye seviniyor sanırsam. Abiler zaten gemiyi ve etkinlikleri çok yakından izliyorlar. Ama sonunda bisey yapamadan gittiler. Adimizi alip vesikalik fotograflarimizi cektiler ayak ustu. 24 saat icinde 200m civarda ayni seyi tekrarlama yasağı gibi garip bir ceza kestiler. O da trafik güvenliği bahanesiyle. Polisin yasal sınırlar içinde davranmak zorunda olduğu demokratik ülkeleri seviyorum ben yaw. Hiçbir keyfiyete yer yok. Bizim vakada biraz kendi sınırlarında dolaşıyorlar aslen. Obama geleceği için, Oslo, ABD gizli servisinden ajancılık oynayan abilerden kaynıyo bol bol. Polisi de bunlar gaza getiriyo diye tahmin ediyoruz biz.

Benim gözlerim ise sigara içenlere kilitlenmiş durumda. Arkadaşım ne kadar çok tiryaki var ortalıkta. Fosur fosur sigara içiyo herkes. Sigarasız birinci haftayı tamamladım. Üzerimdeki enerji fazlasıyla ne yapacağımı bilemiyorum. Asabiyet biraz daha azaldı. Ama yine hafiften bir dengesizlik hali var üzerinize afiyet. Durumu yasal yollarla tarif etmeye çalışırsam; sanki 5 tane enerji içeceğini (içmem de içirmem de o ayrı) arka arkaya yuvarlamışım gibi geziyorum ortalıkta. Çikolata kilo yapar dediler ben de soğuk suya verdim kendimi son bikaç gündür. Denize atlayıp yüzmek istedi bu deli gönül. Yemedi, ben de soğuk duşa girdim. Çivi gibi su gazımı aldı biraz çivi çiviyi böyle sökecek herhal du bakalım…

tuna